Ένα πολιτιστικό μορφωτικό σωματείο που υπάρχει εδώ και 130 χρόνια εξακολουθεί να υφίσταται, να λειτουργεί και να παράγει έργο. Πρόκειται για τη Λέσχη Πλωμαρίου "Βενιαμίν ο Λέσβιος", που εδρεύει στο Πλωμάρι της Λέσβου. Ιδρύθηκε το 1878 ως Αναγνωστήριον "Βενιαμίν ο Λέσβιος" και προσέφερε σπουδαίο έργο στην περίοδο της Τουρκοκρατίας ως τα τέλη της δεκαετίας του 1920. Για την ιστορία και το έργο αυτού του διαχρονικού φαινομένου μιλάμε με τον πρόεδρο της Λέσχης, δικηγόρο Ξενοφώντα Μαυραγάνη.
Κύριε Μαυραγάνη, πώς μετά από τόσα χρόνια ζωής και εργασίας στη Θεσσαλονίκη βρεθήκατε στο Πλωμάρι;
Καταρχήν είναι η ιδιαίτερη πατρίδα μου, δεύτερον, έχει μια πνευματική, ναυτική και βιομηχανική παράδοση πολλών δεκαετιών και, τρίτον και πολύ βασικό, παράγει το καλύτερο ελληνικό ούζο! Μετά λοιπόν τη συνταξιοδότησή μου και την απαλλαγή μου από τα ωράρια και τις υποχρεώσεις, μοιράζω τον χρόνο μου σε μηνιαία βάση, προσχωρώντας στον εθελοντισμό, που απαιτεί σκληρότερη και συνεχή απασχόληση.
Πείτε μας λίγα πράγματα για τη Λέσχη Πλωμαρίου...
Θέλοντας να δώσουμε διεξόδους στον τοπικό πληθυσμό, που τους δέκα μήνες του χρόνου βγαίνει από τη σκέψη και τη φροντίδα του υπουργείου Πολιτισμού, μια μικρή ομάδα ανθρώπων -που σκέπτονται και λειτουργούν υπερκομματικά- αναλάβαμε τη διοίκηση της Λέσχης Πλωμαρίου "Βενιαμίν ο Λέσβιος", που αποτελεί τη συνέχεια και τον διάδοχο του ομώνυμου Αναγνωστηρίου, το οποίο δημιουργήθηκε πριν από 130 χρόνια, δηλαδή το 1878, με πρωτοβουλία πολιτών επηρεασμένων από τη διδασκαλία του Βενιαμίν. Πρόκειται για ένα σωματείο πολιτιστικό, που διαθέτει μια λαμπρή αίθουσα, μια βιβλιοθήκη 3.500 τόμων και κάποια χειρόγραφα του σοφού και αγωνιστή εθνοδιδασκάλου Βενιαμίν.
Αν ρίξει κανείς μια ματιά στο κέντρο του Πλωμαριού, δηλαδή στην αγορά του, θα αντικρίσει μια σειρά κτιρίων που χτίστηκαν για να αφιερωθούν στην υπόθεση της μόρφωσης και της παιδείας.
Και με τι ακριβώς ασχολείται η Λέσχη;
Ακολουθώντας τη συμβουλή ενός μαθητή του Βενιαμίν, που συνέστηνε, το 1879, την οργάνωση ενός οιονεί λαϊκού πανεπιστημίου, το οποίο θα λειτουργούσε "τας χειμερινάς εσπέρας" και στο οποίο "διδάσκαλοι και ιατροί" θα μετέδιδαν στον λαό τις γνώσεις τους, οργανώσαμε κινηματογραφική λέσχη κάθε Παρασκευή -και κάθε δεύτερη Κυριακή για τα παιδιά των σχολείων-, χορηγούμε την αίθουσα για τις δοκιμές και τις εμφανίσεις της χορωδίας "Αλκαίος" κάθε Πέμπτη, οργανώνουμε εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, συζητήσεις για θέματα που αφορούν τις τοπικές δραστηριότητες όπως το ελαιόλαδο, το σαπούνι κ.ά.
Ποιος ήταν ο Βενιαμίν ο Λέσβιος, στο όνομα του οποίου αναπτύσσετε τη δραστηριότητά σας;
Ήταν ένα από τα επιφανέστερα τέκνα της πατρίδας μας, που γεννήθηκε στο Πλωμάρι το 1762 και πέθανε στο Ναύπλιο το 1824, κατέχοντας το αξίωμα του αρμοστή (υπουργού) νήσων Αιγαίου. Πάμπτωχος, ξεκίνησε από μοναχός στο Άγιον Όρος και βρέθηκε στο Παρίσι, την Πίζα και το Λονδίνο, όπου σπούδασε φυσική, μαθηματικά και αστρονομία.
Οι ευρωπαϊκές σπουδές τού έδωσαν την ευκαιρία να έλθει σε επαφή με τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και τον οδήγησαν στην απόφαση να μεταφέρει τις νεοτερικές ιδέες του Διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο - όσον αφορά κυρίως τα πεδία της φιλοσοφίας και της αστρονομίας. Τελικά η απόρριψη του δόγματος "πίστευε και μη ερεύνα" τον έφερε σε σύγκρουση με την κρατούσα εκκλησία.
Υπήρξε διευθυντής της περίφημης Ακαδημίας των Κυδωνιών (Αϊβαλιού) για 12 χρόνια, μέχρι το 1812, καθηγητής στη σχολή Βουκουρεστίου, συγγραφέας τουλάχιστον δέκα επιστημονικών βιβλίων, δάσκαλος του Θεόφιλου Καΐρη, Φιλικός, αγωνιστής του εθνικού ξεσηκωμού του 1821, βουλευτής, νομοθέτης και τέλος αρμοστής νήσων Αιγαίου.
Στα έργα του ο Βενιαμίν χαρακτηρίζει "μη ανθρώπους" όλους όσους, μέσα από μια συντηρητική και -γιατί όχι;- αντιδραστική λογική, προσπαθούν να εμποδίσουν την κοινωνική πρόοδο και εξέλιξη, προκειμένου να ελέγχουν τις όποιες εξουσίες κατέχουν, εμφορούμενοι από το δικό τους και μόνο συμφέρον.
Συμβολή στην ιστορία της επιστήμης
Η Λέσχη Πλωμαρίου "Βενιαμίν ο Λέσβιος", που φέρει το όνομα του σπουδαίου διαφωτιστή, θέλοντας να αναδείξει την επιστημονική γνώση και τη φιλοσοφική σκέψη του προχώρησε ως πρώτο βήμα στην ομοιογραφική αναπαραγωγή της χειρόγραφης "Φυσικής" του, ενός από τα πιο σημαντικά έργα της εποχής. Μαζί εξέδωσε την επίσης χειρόγραφη βιογραφία του από τον σχολάρχη Γ. Α. Αριστείδη-Πάππη, καθώς και τη μονογραφία "Η θεωρία του πανταχηκινήτου του Βενιαμίν Λεσβίου" του καθηγητή Αντώνη Ανδριώτη (Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας Κρήτης).
Οι τρεις αυτοί τόμοι, που περιέχονται σε πολυτελή κασετίνα, παρουσιάστηκαν στο Πλωμάρι στις 12 Αυγούστου και θα παρουσιαστούν σε επιστημονικό συμπόσιο στο Μουσείο Αθηνών στις 13 Οκτωβρίου, με την καθοριστική συμβολή των καθηγητών Παναγιώτη Νούτσου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Πασχάλη Κιτρομηλίδη (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αντώνη Μανιτάκη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) και άλλων.
| Σχόλια |
|
